Sinema sektörü son yıllarda kolaycılığın tadını kaçırdı. Artık yeni bir hikâye, yeni bir karakter görmek çölde kutup ayısı görmek kadar zor. Gelsin devam filmleri, prequel, sequel, reboot, remake, spin off’lar…
Son yıllarda hikâye konusunda can çekişen Hollywood’un sarıldığı 3 can simidi var, ilki ‘süper kahramanlar’… Ama fark etmişsinizdir, Marvel filmleri eski sükselerinden epey uzaklar. Sektörün diğer gözdesi ise ‘devam filmleri’ ya da ‘prequel’ler, yani ‘öncül film’ler… Ne de olsa yapımcılar sırtlarını tutmuş bir filme dayamayı sever. ‘Spin-off’ yapmak da başka bir taktik, yani tutan bir filmden bir karaktere odaklanan filmler…
Sinema sektöründe özgün senaryolar üretmek yerine; gişede kanıtlanmış, hazır bir hayran kitlesi olan başarılı yapımların sömürülerek tekrar tekrar piyasaya sürülmesi elbette daha garantici bir yaklaşım. Ancak, risk almayı reddeden bu anlayış, sinemayı sanatsal bir üretimden ziyade seri üretim bir ticari araca dönüştürüyor.
Bu ‘hazıra konma’ durumunun altında yatan faktörleri şöyle sıralayabiliriz:
* Finansal riskten kaçınma: Yapımcılar milyonlarca dolarlık bütçeleri riske atmak istemiyor. Başarısı kanıtlanmış bir evren, garantili bir gişe hasılatı ve güvenli yatırım alanı sunuyor.
* Yaratıcılık kısırlığı: Yeni bir dünya yaratmak, karakter geliştirmek ve özgün bir hikâye kurgulamak büyük emek istiyor. Devam filmleri ise genellikle önceki yapımların formüllerini kopyalıyor.
* Nostalji sömürüsü: İzleyicinin geçmişte kurduğu duygusal bağlar istismar ediliyor. Kaliteden bağımsız olarak, sırf tanıdık karakterleri görmek için bile sinema salonlarına gidilmesi sağlanıyor.
* Tükenmişlik hissi: Aynı evrende geçen beşinci, altıncı filmler (özellikle süper kahraman veya aksiyon serileri) hikâyeyi gereksiz yere uzatarak izleyicide kopmalara ve bıkkınlığa yol açıyor.
Hollywood sanki, “Orijinal bir film çekmeyeceğim, gerçek yaratıcılara para vermeme gerek yok. Oyundur, kitaptır, çizgi romandır, eski filmdir, taklittir, klondur, bu şekilde yolumu bulurum. Zaten yapay zekâ da gelişti, yakında ona da film yazdırırım” kafasına girmiş gibi!
FİLM SÖZLÜĞÜ
* Sequel (devam filmi): Daha önce vizyona girmiş bir sinema eserinin hikâyesini, karakterlerini ve evrenini temel alarak zaman çizelgesinde sonrasını anlatan yapımdır. Aynı kurgusal dünyada geçer, orijinal filmdeki olayların ve karakterlerin gelişimini sürdürür. Örneğin; ‘Yüzüklerin Efendisi’, ‘Yıldız Savaşları’, ‘Terminatör’, ‘Indiana Jones’, ‘Görevimiz Tehlike’, ‘Rocky’, ‘Rambo’ serileri.
* Prequel (ön film): Orijinal filmin hikâyesinden öncesini, yani karakterlerin geçmişini anlatan filmlerdir. Kökenleri, geçmişi, nedenleri ve mevcut durumların veya karakterlerin nasıl ortaya çıktığını açıklar. Örneğin; ‘X-Men-Birinci Sınıf’, ‘The First Omen’, ‘Şeytan-Başlangıç’, ‘Sessiz Bir Yer-Birinci Gün’, ‘Akrep Kral 2-Bir Savaşçının Yükselişi’, ‘İlk Arınma’, ‘Annabelle-Yaratılış’, ‘Insidious-Son Anahtar’, ‘Orphan-İlk Cinayet’.
* Reboot (yeniden başlatma): Var olan bir kurgusal evrene, çalışmaya veya diziye yeni bir başlangıç yapma anlamına gelir. Bir serinin yeniden ele alınmasına verilen isimdir. Yenilenmiş senaryo kullanıldığı için karakterler, olay örgüsü ve arka plan hikâyeleri yenilenir ve devamlılık bir kenara bırakılır. Örneğin; ‘Batman’, ‘Örümcek Adam’, ‘Maymunlar Cehennemi: Başlangıç’, ‘Casino Royale’, ‘Star Trek’, ‘Mad Max: Fury Road’.
* Remake (yeniden çevrim): Önceden yayınlanmış bir sinema filminin veya televizyon dizisinin aynı hikâyeyi, karakterleri ve olay örgüsünü temel alarak günümüz teknolojisi, farklı oyuncular veya değişen sinema diliyle yeniden çekilmesidir. Orijinal eserin güncel teknolojiyle buluşması, yeni nesil izleyiciye hitap etmesi veya farklı bir kültürün hikâyeyi kendi sinema diline uyarlaması amacıyla çekilir. Örneğin; ‘The Thing’, ‘Scarface’, ‘The Ring. Bugonia’.
* Spin-Off: Halihazırda var olan popüler bir sinema filmi veya dizideki yan karakterlerden birinin ya da belirli bir hikâyenin ön plana çıkarılarak, tamamen ona odaklanacak şekilde çekildiği bağımsız yan yapımlardır. Ana yapımda geçmişi veya motivasyonları tam anlatılamayan sevilen yan karakterlerin hikâyeleri derinleştirilir. Örneğin; ‘Minions’, ‘Logan’, ‘Ballerina’, ‘Creed’, ‘Ocean’s 8’, ‘Çizmeli Kedi-Son Dilek’, ‘Alien: Romulus’, ‘Kong: Kafatası Adası’.
