TURKA’nın İstanbul Arnavutköy’de kurduğu, teknoloji ve uygulama üssü olarak görev yapacak merkezde 15 Ağustos 2027’de başlayacak yeni dönem öncesinde Türkiye genelinde kullanılacak sistemler test edilecek ve çalışanlar eğitim alacak.
Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde 15 Ağustos 2027’de başlayacak yeni dönem öncesinde kullanılacak teknolojiler İstanbul’da gerçek araçlar üzerinde test edilmeye başlandı. Araç muayene hizmetini yaklaşık 1 yıl sonra devralmaya hazırlanan TURKA, İstanbul Arnavutköy’de kurduğu Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi’nde yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemlerinden temassız ölçüm teknolojilerine, robotik far kontrolünden dijital raporlamaya kadar yeni dönemde kullanılacak uygulamaları bir araya getirdi.
Yeşilbayır Mahallesi’nde 2 bin 500 metrekare kapalı alanda kurulan tesiste, ikisi ağır vasıtalara, üçü binek araçlara ayrılan toplam beş muayene hattı bulunuyor. Merkezde 15 Ağustos 2027’ye kadar ekipman ve yazılımlar gerçek araçlar üzerinde test edilecek. Elde edilen sonuçlarla oluşturulacak modelin Türkiye’nin 81 ilindeki merkezlere taşınması planlanıyor. Örnek merkez, devir tarihinin ardından araç muayene merkezi olarak hizmet verecek.
ARACIN HER NOKTASI DİJİTAL
TEKNOLOJİ İLE İNCELENECEK
Yeni sistemde muayene sürecinin farklı aşamalarında yapay zekâ destekli görüntü işleme teknolojileri, çok noktalı yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer tabanlı ölçüm sistemleri, dijital sensörler ve robotik uygulamalar birlikte kullanılacak.
Buradaki amaç, teknisyeni muayene sürecinin dışına çıkarmak değil, verdiği kararları ölçülebilir veriler ve görsel kayıtlarla desteklemek. Böylece kişisel değerlendirmelerden kaynaklanabilecek farklılıkların azaltılması hedefleniyor.
Muayene sırasında her aşamada elde edilen veriler, görsel kanıtlarıyla birlikte dijital rapora ve merkezi sisteme aktarılacak. Bu sayede yalnızca araçta tespit edilen kusurlar değil, kontrolün hangi yöntemle ve nasıl gerçekleştirildiği de izlenebilecek.
HAREKET HALİNDEYKEN
KONTROL EDİLEBİLECEK
Yeni teknolojik altyapı, bazı kontrollerin araç hareket halindeyken gerçekleştirilmesine de imkân sağlayacak. Kamera sistemleri, lastiğin yanağında yer alan ebat, üretim tarihi, yük ve hız sınıfı bilgilerini okuyabilecek ve lastiğin araçla uyumunu kontrol edebilecek. Lastik diş derinliği herhangi bir temas olmadan ölçülürken çatlak, kesik ve balon gibi kusurlar yapay zekâ destekli görüntüleme sistemleri aracılığıyla tespit edilerek işaretlenecek.
Yüksek çözünürlüklü kameralar aracın alt bölümünü de tarayacak. Bu sistemler sayesinde çatlak, pas, kırık, darbe veya yağ kaçağı ihtimali bulunan noktalar teknisyene gösterilecek. Karoseri hasarları ve araç boyutları da kamera sistemleri yardımıyla incelenecek.
Robotik sistemler far ölçümünü otomatik olarak gerçekleştirirken, ağır vasıtalardaki havalı fren sistemlerinde analog kontrollerin yerini dijital sensörler alacak. Böylece fren basıncı ve basınç kaybı hesaplanabilecek, olası bir hava kaçağının hangi devrede bulunduğu belirlenebilecek.
HEDEF, 81 İLDE AYNI
KONTROL STANDARDI
Yeni sistemin temel hedeflerinden biri de araç muayenesinde ülke genelinde daha tutarlı bir değerlendirme standardı oluşturmak. Aynı kusurun farklı merkezlerde farklı şekilde yorumlanmasının önüne geçilmesi amacıyla, merkezlerden elde edilen sonuçlar ortak bir sistemde toplanacak. Dijital raporlama, performans takibi ve gerçek zamanlı analiz sayesinde 81 ildeki uygulamalar karşılaştırılabilecek.
TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programını teknoloji, çalışanlar, fiziki altyapı ve araç sahibi deneyimini birlikte ele alarak planladıklarını belirterek, hedeflerinin hizmeti ilk günden itibaren kesintisiz, güvenilir ve yüksek standartlarda sunmak olduğunu vurguladı.
352 MERKEZ, 900 MUAYENE HATTI
Yeni dönemde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 merkez ile yaklaşık 900 muayene hattı planlanıyor. Mobil merkezler erişimin güç olduğu bölgelere hizmet götürürken, ilk aşamada motosikletlere özel de 11 merkezin kurulması hedefleniyor.
Yeni dönemdeki dönüşüm yalnızca muayene hattında kullanılan teknolojilerle sınırlı kalmayacak. Araç sahiplerinin randevu aşamasından muayene sonucuna kadar tüm süreci dijital kanallar üzerinden takip edebilmesi hedefleniyor.
MERKEZLER AFET VE ACİL DURUMLARDA KULLANILABİLECEK
TURKA’nın Türkiye genelinde kuracağı araç muayene merkezleri yalnızca günlük araç muayene hizmetleri düşünülerek tasarlanmıyor. 81 ile yayılacak fiziksel ağın, afet ve acil durumlarda kamu kurumlarına destek sağlayabilecek bir altyapıya sahip olması da planlanıyor. Uygun merkezler, afet durumlarında ilgili kamu kurumlarının koordinasyonunda sahra hastanesine dönüştürülecek.
ORMAN YANGINLARI İÇİN 249 HAZIR NOKTA
TURKA, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda, 81 ilde kurulacak 249 sabit araç muayene merkezinin orman yangınlarında ilk müdahaleye destek verebilecek noktalar haline getirilmesi için bir proje üzerinde çalışıyor.
TURKA İLE ARAÇ SAHİPLERİNİ NELER BEKLİYOR?
15 Ağustos 2027’de başlayacak 20 yıllık yeni dönemde araç sahiplerinin deneyiminde öne çıkması beklenen değişiklikler şöyle:
* Bekleme ve işlem süresi: Yeni merkezlerde daha yüksek kapasite, dijital süreç yönetimi ve otomasyon sayesinde işlem sürelerinin kısaltılması hedefleniyor.
* Kredi kartıyla ödemede sıfır komisyon: Yeni dönemde araç sahiplerinden muayene ücretlerini kredi kartıyla ödemeleri halinde herhangi bir komisyon veya hizmet bedeli alınmayacak.
* Muayene sonucu: Araç sahipleri araçlarının muayene sürecinin hangi aşamasında olduğunu anlık olarak takip edebilecek ve sonuç raporuna dijital ortamda ulaşabilecek.
* Daha tutarlı kontrol: Kamera, sensör ve yapay zekâ teknolojileri teknisyenin değerlendirmesini destekleyecek.
* Elektrikli araçlar: Yeni merkezler hem içten yanmalı motorlu hem de elektrikli araçlara hizmet verecek. Ortak kontrollerin yanı sıra elektrikli araçlarda batarya güvenliğine yönelik kontroller de gerçekleştirilecek.
* Motosiklet ve traktör: İlk aşamada motosikletlere özel 11 merkezin kurulması planlanıyor. Traktör ve tarım araçları için ise mobil muayene hizmetinin genişletilmesi hedefleniyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun katıldığı toplantıyla açılan merkez, 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye’de uygulanacak yeni araç muayene sisteminin uygulama ve test laboratuvarı olacak.
