Karpuz, dünyanın en popüler meyvelerinden biri. Bunun birçok nedeni var. En önemlisi, sadece lezzetli ve ferahlatıcı bir meyve olmasının yanı sıra sağlığınız için faydalı besinlerle dolu olması.
Gerek ülkemizde gerek dünya genelinde yaz mevsiminin en sevilen meyvelerinin başında gelen karpuz, lezzetiyle olduğu kadar sağlığa faydalarıyla da tam bir mucize! Yazın sembolü tatlı ve sulu karpuzun ilk bakışta çoğunlukla şeker ve sudan oluştuğunu düşünebilirsiniz. Ancak içine baktığınızda ve zengin besin yelpazesini keşfettiğinizde sağlığa ne kadar çok faydası olduğuna şaşıracaksınız. Yaklaşık yüzde 92’si sudan oluştuğu için, harika, düşük kalorili ve nemlendirici bir meyve olan karpuzun bir porsiyonu sadece 46 kalori. Sıfır yağ içeriyor ve kalp sağlığı için çok faydalı antioksidanlar (likopen gibi), A ve C vitaminleri ve L-sitrülin amino asidi ile dolu.
SAĞLIĞA FAYDALARI
* Sıvı ihtiyacını karşılıyor: Karpuz, büyük ölçüde sudan oluştuğu için yorgunluk, baş ağrısı ve kas kramplarına neden olabilen dehidrasyonu önlemenin son derece etkili ve lezzetli bir yolu.
* Antioksidan bakımından zengin: Karpuz, kalp sağlığı ve kanser önleme ile ilişkilendirilen bir antioksidan olan likopen açısından diğer tüm taze meyve ve sebzelerden daha yüksek seviyelere sahip.
* Bağışıklık sistemini güçlendiriyor: Karpuzun içerdiği bol miktarda C vitamini (askorbik asit), bağışıklık sisteminizi destekleyerek enfeksiyonlarla savaşmaya ve yara iyileşmesini hızlandırmaya yardımcı oluyor.
* Kilo yönetimini destekliyor: Bir porsiyonunda sadece yaklaşık 46 kalori bulunan karpuz, su ve lif kombinasyonu sayesinde aşırı kalori veya şeker tüketmeden tok hissetmenizi sağlıyor.
* Kasları iyileştiriyor: Özellikle karpuzda bol miktarda bulunan L-sitrülin amino asidi, egzersiz sonrası kas ağrısını azaltıyor ve kan akışını iyileştiriyor.
* Sindirim sistemini destekliyor: Karpuzda bulunan polifenoller, bağırsak mikrobiyomunuzun büyümesini ve çeşitliliğini desteklemeye yardımcı oluyor.
* Cildi güzelleştiriyor: İçerdiği A ve C vitaminleri, cilt elastikiyetini korumak için hayati öneme sahip. C vitamini, cilt yapısını destekleyen kolajenin üretilmesine yardımcı oluyor.
* Göz sağlığını güçlendiriyor: Karpuzdaki antioksidanlar katarakt oluşumunu önlemeye veya geciktirmeye yardımcı oluyor ve hatta körlüğe neden olabilen yaşa bağlı makula dejenerasyonu geliştirme olasılığını azaltıyor. İçerdiği A vitamini aynı zamanda kornea sağlığını da destekliyor.
BESİN DEĞERLERİ
100 gram karpuz şunları içeriyor:
* 30 kalori
* 7.55 gram karbonhidrat
* 0.15 gram yağ
* 0.4 gram lif
* 6.2 gram şeker
* 0.61 gram protein
* 8.1 miligram C vitamini
* 28 mikrogram A vitamini
* 0.045 miligram B6 vitamini
* 112 miligram potasyum
* 10 miligram magnezyum
BEYAZ KISMINI DA TÜKETİN
Karpuzun en lezzetli yeri içi olsa da kabuğuna yakın beyaz kısmı da zengin bir lif kaynağı. Özellikle kalp-damar sağlığını korumada etkili olan sitrulin adlı bir amino asit içeriyor. Sitrullin, kan basıncını ve LDL kolesterolü düşürmeye katkıda bulunuyor. Bu nedenle karpuzun kabuğuna yakın beyaz kısımlarını da diyetinize ekleyin.
ÇEKİRDEKLERİNİ ATMAYIN
Ve çekirdekleri de unutmayalım… Karpuz çekirdekleri -kurutulmuş veya çiğ- iyi bir magnezyum ve folat kaynağı. Ayrıca kötü kolesterolü düşürmeye ve kalp hastalığını önlemeye yardımcı olan yağ asitleri içeriyor.
KARPUZ YEMENİN BİNBİR ŞEKLİ
Soğutulmuş karpuzu kolayca kesip yiyebileceğiniz gibi, smoothie’lerde veya buzlu içeceklerde, salatalarda kullanabilir veya hatta ızgarada pişirebilirsiniz. Ayrıca, püresine dondurma çubukları batırıp dondurabilir, gazpachoya ekleyebilir veya renkli kokteyller yapmak için kullanabilirsiniz. Beslenme uzmanları, karpuzu protein veya sağlıklı yağlarla (örneğin; beyaz peynir, ceviz veya beyaz peynir) birleştirmeyi öneriyor. Bu yöntem şeker emilimini yavaşlatıp glisemik etkiyi düşürüyor ve daha uzun süre tok kalmanızı sağlıyor.
NASIL SEÇİLİR?
* Karpuzun ağırlığı önemli. Boyutuna göre en ağır olanı seçin. Ne kadar ağırsa o kadar çok su içerir. Bu, sulu ve lezzetli bir karpuzun işaretidir. Hafifse, olgunlaşmamış veya içi kurumuş olabilir.
* Yerde bekleyip güneşte olgunlaşmasının sonucu olarak alt tarafında sarı bir leke bulunmalı. Eğer leke çok soluk veya beyazsa çok erken toplanmış ve olgunlaşmamış olabilir.
* Karpuzun çizgileri arasındaki boşluğa dikkat edin. Boşluk ne kadar genişse karpuz o kadar olgundur.
* Karpuzun üzerine parmak boğumlarınızla vurun. Derin, yankılı bir ses gelmesine dikkat edin. Bu, karpuzun daha sulu olduğunu gösterir. Donuk, düz bir ses geliyorsa olgunlaşmamış demektir.
* Karpuzun sapını inceleyin. Yeşil sap, çok erken hasat edildiğini, muhtemelen tam olarak olgunlaşmadığını gösterir. Kuru, kahverengi bir sap ise en olgun noktaya ulaştığını gösterir.
FAZLASI ZARAR
* Kan şekerinde ani yükselmeye neden olabilir: Meyve olmasına rağmen, karpuzun glisemik indeksi yüksek. Kan şekerinde hızlı yükselişe neden olabileceği için diyabeti olanlara sorun teşkil edebilir.
* Şişkinlik ve gaz yapabilir: Çok fazla yemek, yüksek miktarda su ve şeker alımı nedeniyle şişkinlik, gaz veya ishale neden olabilir. Ayrıca, yüksek oranda FODMAP içerdiğinden, İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) olan kişiler için potansiyel bir tetikleyici olabilir.
* Migreni tetikleyebilir: Karpuz, migreni tetikleyebilecek bir amino asit olan tiramin açısından yüksek miktarda içerir.
* Daha az lif içeriyor: Harika bir vitamin deposu olsa da elma veya çilek gibi daha yoğun meyvelere kıyasla diyet lifi ve bazı mikro besinler açısından daha zayıftır.
